غدیر اکمال دین (کتاب)
.jpg)
«غدیر، اکمال دین» نوشتهٔ سیدحسین اسحاقی، با هدف بررسی واقعهٔ غدیر خم و مسئلهٔ امامت حضرت علی علیه السلام تدوین شده است. این اثر که توسط مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما تهیه شده، می‌کوشد تا ابعاد مختلف این رویداد تاریخی را از منظر قرآن، روایات، و دیدگاه‌های شخصیت‌های تاریخی و مذهبی تبیین کند.
نویسنده
سیدحسین اسحاقی (متولد ۱۳۴۱ در آستانه اشرفیه) نویسنده و پژوهشگر. او تحصیلات حوزوی خود را در قم گذرانده و از محضر اساتیدی مانند آیات عظام فاضل لنکرانی، مکارم شیرازی و سبحانی بهره برده و همچنین در رشته پژوهشگری اجتماعی از دانشگاه شهید بهشتی فارغ‌التحصیل شده است.
وی سوابق مدیریتی و پژوهشی متعددی داشته، از جمله مدیرکل پژوهش مرکز پژوهش‌های اسلامی صدا و سیما و مدیر مرکز تحقیقات حج. تاکنون بیش از ۱۵۰ اثر از او منتشر شده است.
آثار
- غدیر، اکمال دین
- علی علیه السلام محور وحدت
- کتیبه‌های محبت
- غدیر، تجلی‌گاه ولایت
- چگونه زیستن
- زخم فطرت
- اماکن مکه
- محبوبیت ائمه بقیع نزد
- با مسافر کعبه
- گوهر عفاف
- زلال هدایت
- کلک معرفت
- سپیده امید
- جام عبرت
- جرعه‌های رسالت
- دررالکلام فاطمی
- فرهنگنامه الفبایی و موضوعی فاطمی
- سبک زندگی فاطمی
- سلوک علوی
- ملکوت اخلاق
- مبانی و راهبردهای جهاد اقتصادی
- آرامش و سلامت معنوی در بحران‌ها
- بهار نوآوری، شمیم شکوفایی
محتوای کتاب
اثر با یک «اشاره»، «دیباچه» و «پیش‌گفتار» آغاز می‌شود که در آن‌ها، غدیر به عنوان «نام دیگر تشیع» و حضرت علی علیه السلام به عنوان «نخستین پیرو آیین محمدی صلی الله علیه وآله» معرفی شده است. همچنین به نقش بانوی اول اسلام، حضرت فاطمه سلام الله علیها، به عنوان «نخستین مدافع» حریم ولایت اشاره شده است.
محتوای اصلی کتاب در هشت فصل زیر سامان یافته است:
- فصل اول: غدیر در کلام بزرگان.
- فصل دوم: پرسش و پاسخ‌هایی درباره غدیر.
- فصل سوم: غدیر و مسئله امامت.
- فصل چهارم: آموزه‌های غدیر.
- فصل پنجم: احیای غدیر در سیره اهل بیت علیهم السلام و اصحاب.
- فصل ششم: عید غدیر.
- فصل هفتم: جمله‌ها و متن‌هایی ادبی درباره غدیر.
- فصل هشتم: همراه با برنامه‌سازان.
در پایان، کتاب با یک «کتاب‌نامه» به پایان می‌رسد که فهرست منابع مورد استفاده را نشان می‌دهد.
فهرست کتاب
- مشخصات کتاب
- اشاره
- دیباچه
- پیش گفتار
- فصل اول: غدیر در کلام بزرگان
- اشاره
- ۱. غدیر از دیدگاه پیشوایان معصوم (علیهم السلام)
- ۲. غدیر در کلام امام خمینی رحمه الله و رهبری
- اشاره
- الف) امام خمینی رحمه الله
- ب) مقام معظم رهبری
- ۳. دیدگاه اهل سنت درباره غدیر
- فصل دوم: پرسش و پاسخ‌هایی درباره غدیر
- اشاره
- ۱. چرا حادثه مهم بیعت مردم با امام علی (علیه السلام)، با نام غدیر معروف شد؟
- ۲. حجة الوداع چیست و کدام خاطره را در ذهن زنده می‌کند؟
- ۳. چرا بیعت با حضرت علی (علیه السلام) در مکه یا مدینه صورت نگرفت؟
- ۴. شمار مردم در آن اجتماع بزرگ چقدر بود؟
- ۵. نخستین کسی که با امام علی (علیه السلام) بیعت کرد، چه کسی بود؟
- ۶. آیا در روز غدیر، تنها بیعت با امیرمؤمنان، علی (علیه السلام) مطرح بود؟
- ۷. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در اجتماع بزرگ غدیر، از مردم چه درخواستی کرد؟
- ۸. چرا امام را خداوند انتخاب می‌کند و بیعت مردم چه نقشی در آن دارد؟
- ۹. آیا پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله تنها در روز غدیر، امام علی (علیه السلام) را با عنوان امیرالمؤمنین خطاب کرد یا پیش از آن نیز چنین کرده بود؟
- ۱۰. چرا پس از واقعه غدیر، عذری برای کسی باقی نمی‌ماند؟
- ۱۱. نخستین مخالف غدیر که بود و چگونه عذاب شد؟
- ۱۲. طوماری که پس از غدیر نگاشته شد، چه بود و به چه منظوری نوشته شد؟
- ۱۳. چرا در روز غدیر، دین کامل شد؟
- فصل سوم: غدیر و مسئله امامت
- اشاره
- ۱. دیدگاه‌های مربوط به مسئله امامت
- اشاره
- الف) نظریه انتخاب مردم
- اشاره
- یک - حجیت اجماع:
- دو- شورا:
- سه - بیعت:
- ب) نظریه نص
- اشاره
- اصل اول: توحید در آفرینش، ربوبیت و مالکیت
- اصل دوم: توحید در حاکمیت و تشریع
- اصل سوم: تعیین امام و ولی امر از سوی خداوند در طول تاریخ زندگی بشر
- ۲. نقش رهبری در جامعه اسلامی
- ۳. آیا قرآن، ما را از وجود رهبر بی‌نیاز می‌کند؟
- ۴. نظر شیعه و اهل سنت درباره صفات امام
- اشاره
- دلایل افضلیت
- اشاره
- الف) عقل
- ب) قرآن مجید
- ج) روایات
- ۵. گفت وگویی آموزنده درباره امامت
- ۶. آیا پیامبر جانشین خود را تعیین نکرد؟
- ۷. شورا در امامت و خلافت
- اشاره
- نقد دلایل اهل سنت
- اشاره
- الف) آیه مشورت
- ب) آیه «وأمْرُهُم شوری بینهم»
- ج) حدیث «أنتم أعلم بامور دنیاکم»
- د) مشورت‌های پیامبر
- ه-) حدیث اقتدا
- و) سخنانی از ائمه
- ۸. عصمت، شرط امامت از دیدگاه شیعه
- اشاره
- الف) دلیل عقلی بر عصمت
- ب) عصمت در قرآن
- ۹. آیا رأی حداکثری حجت است؟
- اشاره
- حجّت نبودن اکثریت پیروان
- اشاره
- الف) قرآن کریم
- ب) لزوم پیروی از حق در آیات قرآن و روایات اهل سنت
- ج) مخالفت با حقایق تاریخی
- ۱۰. برتری علی (علیه السلام) بر دیگر صحابه
- اشاره
- الف) آیات
- اشاره
- یک - آیه ولایت
- دو - آیه مودّت
- سه - آیه تطهیر
- چهار- لیلة المبیت
- پنج - آیه مباهله
- ب) روایات
- اشاره
- یک - امام علی(ع)، برادر پیامبر
- دو- امام علی(ع)، مولود کعبه
- سه - تربیت الهی علی(ع)
- چهار- سجده نکردن علی(ع) بر بت‌ها
- پنج - امام علی(ع)، نخستین مؤمن
- شش - محبوبیت علی(ع) نزد خدا
- هفت - علی(ع) و پیامبر، از نور واحد
- هشت - امام علی(ع)، زاهدترین مردم
- نه - امام علی(ع)، شجاع‌ترین صحابه
- ده - امام علی(ع)، داناترین صحابه
- یازده - بت‌شکنی امام علی(ع)
- ۱۱. تاریخچه سقیفه
- اشاره
- الف) بررسی جریان سقیفه
- ب) اقدام برخی صحابه پس از سقیفه
- ج) علی (علیه السلام) و ماجرای سقیفه
- ۱۲. بررسی خطبه غدیر
- اشاره
- الف) آماری از متن خطبه غدیر پیامبر
- ب) نشانه‌های روشن بر جانشینی علی (علیه السلام) در خطبه غدیر
- ۱۳. پی آمدهای نفی غدیر
- ۱۴. تدبیرهای رسول خدا صلی الله علیه و آله برای جانشینی امام علی (علیه السلام)
- اشاره
- الف) آمادگی تربیتی
- ب) تصریح بر ولایت و امامت و فضیلت امام علی (علیه السلام)
- اشاره
- یک - آیات ولایت
- اشاره
- اول - آیه ولایت:
- دوم - آیه انذار
- سوم - آیه تبلیغ
- چهارم - آیه اکمال
- پنجم - آیه شراء
- ششم - آیه ایثار
- هفتم - آیه مباهله
- هشتم - آیه موّدت
- دو - روایت‌های ناظر به ولایت امام علی(ع)
- ج) تدبیرهای عملی
- اشاره
- یک - بلند کردن دست امام علی(ع) در روز غدیر خم
- دو - فرستادن لشکر اسامه
- سه - تلاش برای نوشتن وصیت
- فصل چهارم: آموزه‌های غدیر
- اشاره
- ۱. آموزه‌های غدیر
- اشاره
- الف) اعلام امامت به فرمان الهی
- ب) یادآوری شایستگی‌ها و برتری‌های علی (علیه السلام)
- ج) تکمیل دین با ولایت علی (علیه السلام)
- د) افشای چهره واقعی دشمنان علی (علیه السلام)
- ه-) هشدار به قدرت طلبان فرصت جو
- و) مسئولیت همگانی تبلیغ
- ز) وظایف مردم در خطبه غدیر
- ح) معرفی حضرت مهدی عج الله تعالی فرجه الشریف
- ط) اعلام حلال و حرام و واجبات و محرمات
- ی) یادآوری معاد
- ۲. اوصاف غدیر در روایت ها۱
- فصل پنجم: احیای غدیر در سیره اهل بیت (علیهم السلام) و اصحاب
- اشاره
- ۱. غدیر در کلام حضرت فاطمه (سلام الله علیها)
- ۲. استدلال علی (علیه السلام) به حدیث غدیر
- ۳. استدلال امام حسن مجتبی (علیه السلام) به حدیث غدیر
- ۴. گفت وگوی اصبغ بن نباته با معاویه
- ۵. استدلال عمار یاسر به حدیث غدیر
- ۶. استدلال مأمون خلیفه عباسی به حدیث غدیر
- ۷. استدلال عمرو بن عاص به حدیث غدیر
- فصل ششم: عید غدیر
- اشاره
- ۱. فضیلت عید غدیر از دیدگاه پیامبر و اهل بیت (علیهم السلام)
- اشاره
- الف) پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله
- ب) امام علی بن ابی طالب(ع)
- ج) امام صادق(ع)
- د) امام رضا(ع)
- ه-) امام هادی(ع)
- ۲. مفهوم عیدهای دینی
- ۳. غدیر، عید آل محمد صلی الله علیه و آله
- ۴. غدیر، عید مشترک مسلمانان جهان
- ۵. پیشینه جشن عید غدیر
- ۶. رعایت آداب جشن غدیر
- ۷. آداب غدیر در آیینه روایت
- اشاره
- الف) آداب فردی و عبادی غدیر
- اشاره
- یک - نماز روز غدیر
- دو - روزه
- سه - دعا در شب و روز غدیر
- چهار - یاد خدا و پیامبر
- پنج - درود و صلوات بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله
- شش - غسل
- هفت - ستایش و سپاس پروردگار
- هشت - زیارت امیرالمؤمنین، علی(ع)
- نه - لباس نو پوشیدن
- ب) آداب اجتماعی و اخلاقی غدیر
- اشاره
- یک - برپایی جشن
- دو - شادباش گفتن
- سه - دید و بازدید
- چهار - افطاری دادن
- پنج - صدقه دادن
- شش - انجام کارهای شایسته
- ج) آداب سیاسی غدیر
- ۸. شکوه غدیر و ستایش علی (علیه السلام)
- ۹. هم‌زمانی غدیر با مناسبت‌های مهم
- اشاره
- الف) هم‌زمانی عید غدیر با آغاز حکومت علی (علیه السلام)
- ب) هم‌زمانی روز عید غدیر با نوروز
- فصل هفتم: جمله‌ها و متن‌هایی ادبی درباره غدیر
- اشاره
- بر ساحل غدیر
- خوب نگاه کن
- غدیر، عید عدالت و رهبری
- دردا که بشریت علی را نشناخت و درک نکرد
- اشعار
- اشاره
- غدیریه
- تا بود، علی بود
- ماه یکم
- سخنی با امام غدیر
- منشور ولایت
- دریا در غدیر
- مثنوی ناتمام عشق
- برکه نور
- آفتاب بی زوال
- باده بده ساقیا…
- ایام اگرچه…
- ای ز شطرنج حقیقت…
- کتاب‌شناسی غدیر (معرفی دو کتاب ارزنده)
- فصل هشتم: همراه با برنامه سازان
- اشاره
- توصیه به برنامه سازان
- پیشنهادهای برنامه ای
- پرسش‌های مردمی
- پرسش‌های کارشناسی
- واپسین کلام
- کتاب نامه