خصائص الغدیر (کتاب)
«خصائص الغدیر» به ثقة الاسلام محمد بن یعقوب کلینی نسبت داده شده است که در آن فضایل، وقایع و خصوصیات روز غدیر گردآوری شده است، این کتاب مورد اعتماد علما بوده و در کتب مربوط به امامت به احادیث آن استناد شده است، با این حال، برخی منابع برای نام کتاب "خصائص یوم الغدیر" یا "خصائص الغدیر" منسوب به کلینی، منبعی ارائه نکردهاند.
نویسنده
مقاله اصلی: "محمد بن یعقوب کلینی"
ابوجعفر محمد بن یعقوب بن اسحاق رازی، معروف به شیخ کلینی و ثقةالاسلام کلینی، در روستای کلین (در ۳۸ کیلومتری شهر ری) در حدود سال ۲۵۵ هجری قمری متولد شد. تاریخ تولد دقیق او مشخص نیست، اما تخمین زده میشود که در زمان امام حسن عسکری علیه السلام به دنیا آمده باشد.
کلینی تحصیلات ابتدایی را نزد پدر و دایی خود گذراند و با منابع حدیثی و رجالی آشنا شد. برای ادامه تحصیل به شهر ری رفت که در آن زمان مرکز برخورد آرا و اندیشههای مختلف بود. در ری، او با اندیشههای فرقههای گوناگون مانند اسماعیلیه، حنفیه، شافعیه و شیعه آشنا شد.
او در محضر ابوالحسن محمد بن اسدی کوفی حدیث آموخت و سپس برای تکمیل دانش خود به قم رفت. در قم، با محدثانی که مستقیماً از امام عسکری علیه السلام یا امام هادی علیه السلام حدیث شنیده بودند مانند علی بن ابراهیم قمی و محمد بن حسن صفار قمی ودیگر محدثین قم، ملاقات کرده و از آنها بهره برد.
کلینی در سال ۳۲۹ هجری قمری در بغداد درگذشت. آرامگاه او در بغداد زیارتگاه است
كتاب كلينى در غدير[۱]
از جمله كتبى كه به شكل مستقل در موضوع غدير تألیف شده، كتابى است كه ثقةالاسلام كلينى نوشته، و توضيح آن چنين است:
«خصائص الغدير»، محمد بن يعقوب كلينى، ابوجعفر، رازى (م ۳۲۸ ق) . عربی، خطى. اين کتاب در فضايل و وقايع و نيز خصائص روز غدير است. چنانچه علامه ملا محمد باقر كجورى در اوائل كتابش «الخصائص الفاطمية» گفته، اول كسى كه كتابى به عنوان خصائص تأليف نموده كلينى است، كه اين كتاب را جمع آورى نموده و مورد اعتماد و استشهاد علما بوده و در كتب امامت از آن نقل نموده اند.
به گفته علامه حاج آقا بزرگ در «الذريعة» نسخه اى از آن تا سال هزار هجرى باقى بوده است، چرا كه شيخ كفعمى (م ۹۰۵ ق) اين كتاب را از مصادر كتاب خود «البلد الأمين» قرار داده است.[۲] اين كتاب در «الصراط المستقيم» بياضى با نام «خصائص يوم الغدير» آمده است.