حبشون بن موسی خلال (ابو نصر)
حبشون بن موسی بن أیوب، مشهور به أبو نصر البغدادی الخلال، یکی از راویان معتبر حدیث و دانشمندان برجسته اهل بغداد در قرن سوم هجری بود. وی در سال ۲۳۴ هجری قمری متولد و در شعبان سال ۳۳۱ هجری، برابر با ۹۴۲ میلادی، در سن ۹۷ سالگی درگذشت. حبشون از استادان برجستهای چون الحسن بن عرفة و علی بن إشکاب حدیث نقل کرده و خود از اساتید مورد اعتماد و ثقه محسوب میشد. شاگردان نامبردهای چون أبو بکر بن شاذان و أبو الحسن الدارقطنی از وی روایت داشتهاند و او نقش مهمی در نقل و روایت احادیث صحیح ایفا کرده است.[۱]
زندگی حبشون در بغداد و خصوصاً در محله باب البصرة سپری شد و او به تقوای علمی، صداقت در نقل حدیث و دقت در روایت مشهور بود. احادیثی که از او نقل شده بر اهمیت صدقه به مستمندان و پیوندهای خانوادگی تأکید دارد. علاوه بر روایت حدیث، حبشون پیرو معیارهای علمی دقیق در تأیید راویتها بود و به دلیل اعتبار و اعتماد به او، روایتهایش در کتب حدیثی معتبر جایگاه ویژهای دارند. وفات وی نقطه پایانی بر دورهای است که در آن دانش حدیث و روایت در بغداد جایگاه والایی یافت و آثار او همچنان مورد رجوع اهل علم است.
روایت حدیث غدیر[۲]
یکی از علما و بزرگان اهل سنت که حدیث غدیر را نقل کرده حَبشون بن موسی خلاّل، ابونصر (م ۳۳۱ ق) است. چنانچه در روایت ابن نیری گذشت، خطیب در «تاریخ بغداد» حدیث غدیر را از ابونصر خلاّل روایت کرده است.[۳]
خطیب بغدادی و ابن جوزی و ذهبی:[۴] او را توثیق کرده و ستودهاند. او از حسن بن عرفه و غیر او حدیث شنید، و ابوبکر ابن شاذان، ابوالحسن دارقطنی، ابوحفص بن شاهین، احمد بن فرج بن حجّاج، ابوالقاسم ابن ثلاج و دیگران از او روایت کردهاند. دارقطنی وی را توثیق کرده است.[۵]