الطریق الی غدیر خم (کتاب)
«الطریق إلی غدیر خم» تألیف کمال السید، یک راهنمای زیارتی–تاریخی است که مسیر هجرت پیامبر صلی الله علیه وآله از مکه به مدینه و نیز مسیر حجةالوداع تا غدیر خم را با جزئیات جغرافیایی و تاریخی معرفی میکند. این کتاب با بررسی مکانهای مقدس مانند غار حرا، شعب ابیطالب، دارالارقم، بدر، احد، حدیبیه و فدک، نقش آنها را در وقایع سرنوشتساز تاریخ اسلام نشان میدهد. محور اصلی کتاب، سرزمین غدیر خم و واقعه عظیم ابلاغ ولایت در ۱۸ ذیالحجه سال دهم هجری است که با نقشهها و تصاویر مسیر، مستند شده است.
نویسنده
کمال السید، نام مستعار سید عباس حسن علی موسوی، نویسنده و مترجم عراقی است که در سال ۱۹۵۹م در بغداد متولد شد، او تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در مدارس بتاوین، المصطفی و جعفری گذراند و دیپلم فنی گرفت. علیرغم علاقه به پزشکی، به دلیل شرایط سیاسی و علاقه به علوم حوزوی، مسیر زندگیاش تغییر کرد، در سال ۱۹۷۷م، به دلیل فعالیتهای سیاسی دستگیر شد.
از طرفی به دلیل شرایط زندگی و علاقهاش به ادبیات، به نویسندگی روی آورد، ایشان به عنوان نویسندهای شناخته میشود که آثار متعددی در زمینه تاریخ زندگی اهلبیت علیهم السلام و داستانهای مذهبی نگاشته است. او توانسته با قلم خود، آرزوی کمک به دیگران را، که زمانی در قالب پزشکی میدید، از طریق نویسندگی محقق سازد.
تألیفات
وی آثار زیادی نوشته که تعداد آنها به ۱۳۰ اثر میرسد، بعضی از آثار او عبارتند از:
- «اسمه احمد»،
- «الم ذالک الحسین»،
- «تلک الشجرة المقدسة»،
- «حکایات شموسة»،
- «عواطف و أمل»،
- «قصص ألانبیاء من وحی القرآن»،
- «للشیاطین صوت»،
- «زنی به نام زینب»،
- «ششمین باغبان اندیشه»،
- «زندگینامه امام هفتم»،
- «خورشید پشت ابر»،
- «مالک اشتر»،
- «فاطمه حوریة الأرض»،
- «اربعون حدیثا و اربعون روایة عن الأمام أمیرالمومنین علیه السلام»،
- «سلمان بن الأسلام»،
- «درآمدی بر شیعه»،
- «إلا علی علیه السلام او اصلب من الأیام»،
- «وکانت صدیقة روایة»،
- «المناشدة والأحتجاج بحدیث الغدیر الشریف من کتاب الغدیر للشیخ الأمینی»،
- «الطریق إلی غدیر خم»،
- «أبوطالب ناصر الرسول»،
- «ألمقداد بن عمرو»،
- «عماربن یاسر»،
- «میثم التمار»،
- «کمیل بن زیاد»،
- «الأمامة فی ضوء التشیع»،
- «ماذا یقول الناقوس»،
- «سلمان المحمدی»،
- «یک آسمان پروانه»،
- «تاریخ التشیع»،
- «القسیس و النبع»،
- «الاحتفال الکبیر»،
- «العاق المشلول»،
- «الامام علی بن اب طالب علیه السلام»،
- «وقفة عند الغدیر»،
- «عید لاغدیر فی الاسلام»،
- «ینبوع براثا»،
- «بهشت ارغوان قصه ناتمام فاطه سلام الله علیها»،
- «دروس فی الامامة و القیادة»،
- «الامام علی بن ابی طالب علیه السلام»،
- «علی علیه السلام مراة الحق»،
- «غدیر فی الطریق»،
- «فتی من بلاد فارس سلمان الفارسی»
محتوای کتاب
کتاب با هدف معرفی اماکن و بقاعی آغاز میشود که پیامبر صلی الله علیه وآله در هجرت تاریخی خود از مکه به مدینه در آنها توقف داشته و شاهد ماجراهایی بودهاند که نقش بزرگی در تاریخ داشتهاند. نویسنده سپس به مکانهای شاخص همچون غار حرا، شعب ابیطالب، دارالارقم، چشمهها و چاههای بدر، کوه احد، شجره رضوان در حدیبیه و فدک اشاره کرده و عظمت هر یک را در حافظه اسلامی تبیین میکند.
محور اصلی کتاب، سرزمین غدیر خم است؛ جایی که پیامبر صلی الله علیه وآله در بازگشت از حجةالوداع در آن توقف فرمود و آیه ابلاغ (مائده: ۶۷) بر ایشان نازل شد. نویسنده به تفصیل، واقعه غدیر را روایت میکند که در آن حضرت، تمامی حجاج را متوقف ساخت و در حضور ایشان، جمله معروف «من کنت مولاه فهذا علی مولاه» را ابلاغ فرمود.
کتاب، موقعیت جغرافیایی سرزمین غدیر خم و مسیرهای منتهی به آن را با دقت تشریح کرده و نشان میدهد که این نقطه، چگونه به عیدی جاودان برای مسلمانان تبدیل شد. نویسنده در ابتدا، مشاهد و مناظر مسیر هجرت پیامبر صلی الله علیه وآله از مکه به مدینه را توضیح داده و سپس به موضوعات مربوط به آخرین حج (حجةالوداع) که منجر به عبور از غدیر خم گردید، میپردازد.
در بخش پایانی کتاب، نقشههای تاریخی مسیر حجةالوداع و مسیر گذر از غدیر خم به همراه تصاویر مرتبط با اماکن و بقاع مورد اشاره، در اختیار خواننده قرار گرفته است.